नेपाल शास्त्रीय संगीत समाजको अनलाइन कार्यक्रमको ६० दिन पुरा

Posted on: June 27, 2020

काठमाडौं । वि.सं. २०५५ मा सालमा शास्त्रीय सङ्गीतका तीनै विधा (गायन, वादन र नृत्य) को संरक्षण र उत्थानका निमित्त स्थापना भएको शास्त्रीय सङ्गीत समाज नेपालले विभिन्न आरोह अवरोह पार गर्दै २३ औं बर्षमा प्रवेश गरेको छ । नेपालका बरिष्ठ शास्त्रीय संगीतज्ञहरु र विशिष्ट संगीत मर्मज्ञहरु  संगीतप्रवीण नरराज ढकाल, धन बहादुर गोपाली, ध्रुबेशचन्द्र रेग्मी, विकाशनाथ योगी, प्रभुराज ढकाल, अतुल प्रसाद गौतम, रविनलाल श्रेष्ठ,सन्तोष भक्त श्रेष्ठ, शान्ति अधिकारी, निकिता श्रेष्ठ, कविवर माधव प्रसाद घिमिरे, दिपक जंगम, हरिहर शर्मा, इन्दिरा श्रेष्ठ, राम शरण दर्नाल हनी श्रेष्ठ आदि  को प्रयासमा शास्त्रीय संगीत समाज स्थापना भएको थियो। शास्त्रीय संगीत हाम्रो संस्कृति भित्र पर्छ र यसको संरक्षण, सम्बर्धन र प्रबर्धन  गर्नुलाइ आफ्नो कर्तव्य ठानेर स्थापना भएको समाज आफ्नो कार्यमा प्रयासरत छ ।



हाल कोभिड(१९ को विश्वब्यापी महामारीले हरेक क्षेत्रलाई गम्भिर असर गरेको छ।  स्वास्थ्य , मनोरञ्जन, शिक्षा, संगीत  आदि  कुनै पनि क्षेत्र यस महामारी बाट अछुतो छैन । सङ्गीत मानवको मानसिक स्वास्थ्यलाई तन्दुरुस्त राख्ने उपयुक्त माध्यम हो। बन्दाबन्दिको समयमा शास्त्रीय संगीत साधकहरुको संगीत अभ्यास निरन्तर बनिरहोस र संगीत प्रेमी श्रोताहरु साथै सम्पूर्ण इन्टरनेटको पहुँचमा रहेका सर्वसाधारणलाई सांगीतिक स्वस्थ मनोरंजनको माध्यमबाट मानसिक सबलता प्रदान गर्ने उद्देश्यले शास्त्रीय सङ्गीत समाज नेपालले शास्त्रीय सङ्गीतका सम्पुर्ण बिधालाई समेट्दै ६० दिनको फेसबुक लाइभ कार्यक्रम २०७७ असार १२ गते सम्पन्न गरेको छ ।



शास्त्रीय गायनको पुरानो गायन शैली मानिने ध्रुपद शैलीका गायक बिष्णु आचार्यको प्रस्तुतिबाट २०७७ बैसाख १६ गते शुरुवात भएको कार्यक्रममा शास्त्रीय गायनको साथै  सितार वादन, तबला बादन, बासुरी , सहनाई, इसराज, मोहनवीणा, वायलिन, जलतरङ्ग, सरोद, सारङ्गी, तथा शास्त्रीय नृत्य कत्थक, भरतनाट्यम र चर्या जस्ता प्रस्तुतिहरु समेत समेटिएका छन्। जीवनपर्यन्त शास्त्रीय संगीत सेवामा लागिपरेका वरिष्ठ शास्त्रीय संगीतज्ञहरु देखि लिएर युवा कलाकारहरुले पनि गायन वादन तथा नृत्य प्रस्तुत गरेका छन् र यो कार्यक्रम नेपाल शास्त्रीय संगीत समाजको फेसबुक पेजमा जहिलेसुकै पनि हेरेर आनन्द लिन सकिने छ । 


कार्यक्रमलाई सहजीकरण गर्न समाजले तीन सदस्यीय  संचालक समिति गठन गरी शुरूवात गरेको थियो । समाजका सदस्य तिर्थराज पोख्रेलको संयोजकत्वमा श्री के सी र सीता सुबेदी रहेका छन। बिस्तारै जनजीवन सामान्य बन्दै गैरहेको अवस्थामा अबको दैनिक कार्यक्रम हप्ताको ३ दिन गरिने समाजले जनाएको छ।


मानिसलाई शारीरिक रुपमा स्वस्थ रहन को लागि जसरी शारीरिक व्यायामले सहयोग गर्छ,त्यसैगरी मानसिक रुपमा स्वस्थ रहनको लागि संगीतले सहयोग गरेको  हुन्छ। स्वस्थ मनोरंजन को सरल माध्यम भएको हुनाले आजभोलि चिकित्सा विज्ञानको  क्षेत्रमा पनि संगीतको व्यापक प्रयोग भैरहेको छ। पुरै  विश्वमा प्रचलित तथा अप्रचालित कुनै पनि गीत संगीत सा,रे ,ग , म, प, ध र नि, यी सात स्वरहरुमा समाहित हुन्छन। 


जहाँ शास्त्रीय संगीतको गायन वादनको कुरा हुन्छ, त्यहाँ थोरै मात्र शब्द हुन्छ तर सा, रे, ग, म आदि स्वरहरुलाई लिएर घन्टौं गायन वादन हुन्छ। शास्त्रीय संगीतमा ुरागु को गायन वादन परम्परा प्रायः दक्षिण एसियाली मुलुकहरुमा प्राचीन काल देखि नै चलिआएको छ। संगीत शास्त्रग्रन्थ हरुमा राग लाइ आनन्दायक कर्णप्रिय सुमुधुर ध्वनि को रुपमा परिभाषित गरिएको छ। शास्त्रीय संगीत को प्रस्तुतीकरणमा सजिलै बुझ्न सकिने शब्द कम हुने र स्वरहरुको प्रयोग धेरै हुने भएकाले आधुनिक र लोक संगीत जस्तो सजिलैसंग बुझिने हुदैन त्यसैले हाम्रो समाजमा शास्त्रीय संगीत लोकप्रिय देखिदैन तर फिल्म तथा आधुनिक संगीत क्षेत्रका चर्चित कलाकार हरु शास्त्रीय संगीत सिकेरै आएका हुन्छन। शास्त्रीय संगीतको साधना गरेपछि आधुनिक तथा लोक संगीत सहजै सिक्न सकिने हुनाले शास्त्रीय संगीतलाइ सम्पूर्ण संगीतको आधार स्तम्भ मान्न सकिन्छ।


नेपालमा शास्त्रीय संगीतको सम्बर्धन र प्रबर्धनको लागि नेपाल सरकारको तर्फबाट खासै केहि पहल भएको देखिदैन तर पनि  केहि शास्त्रीय संगीतज्ञ गुरुहरुको अथक प्रयास, त्याग र तपस्याको फलस्वरुप वर्तमान समयमा शास्त्रीय संगीतको अवस्था फलेफुलेको नै छ भन्ने कुरा शास्त्रीय संगीत समाजले आफ्नो फेसबुक पेज को माध्यम बाट निरन्तर ६० दिनसम्म  प्रस्तुत गरेको शास्त्रीय संगीतको कार्यक्रम बाट स्पस्ट हुन्छ। 

कार्यक्रमले  अनवरत रुपमा साठी दिन पुरा गरेको अवसरमा नेपाल शास्त्रीय संगीत समाज सम्पूर्ण संगीतज्ञहरु, शास्त्रीय संगीत शिक्षणमा लागि परेका गुरुहरु, संगीतका विद्यार्थीहरु, श्रोताहरु,संगीतका आलोचक समालोचकहरु, शास्त्रीय संगीतको जगेर्ना गर्न आ(आफ्नो  क्षेत्रबाट टेवा पुर्याउनुहुने सम्पूर्ण संगीत प्रेमीहरुमा हार्दिक धन्यबाद दिन चाहन्छ।


 

पार्वती घिमिरे,पी एच डी 

सदस्य, शास्त्रीय संगीत समाज




Artist Khabar Media Pvt. Ltd.
Gongabu, Kathmandu
+977-9849953656, 9803082553,01-4387307
[email protected]